maiatza 02, 2012

ARAMAYOren DEABRUKERIAK


Adinekook espazio zabalagoa utzi dugu atzean, aurrean gera daitekeena baino. Motxila bete-betea daramagu sorbaldaren gainean eta sarritan -niri behintzat sarri gertatzen zait- oroitzapen eta erreferentzia historikoek lehen tokia hartzen dute gure bizitzan.  Oso gustukoa daukat paper zaharretan irakurtzea. Beti ikasten da zerbait. Horregatik ordu goxoak ematen ditut iraganari begira. Konbentzituta nago izan zirelako garela. Gaurko istorio honen protagonistak dioen moduan: Zaarrai itxi bake-bakien... zaarrak asko jakiek-eta.

Gaurko nire ekarpen honetan, Donostian argitaratzen zen “El Dia” egunkarira jo dut, eta hain zuzen 1930eko abenduaren 30eko zenbakian istorio xelebre bat aurkitu dut. “Euskal-orria” izeneko atalean, eta egilearen arrastorik inondik agertzen ez delarik, “Aramayo-ren deabrukeriak” kontakizuna argitaratu zen. Transkripzio zuzena egin dut egunkaritik. Irakurtzera gonbidatzen zaituztet:


-         “Ori da agurearen meya!
-         Zelan? Aramayo?
-         Aramayo dau izena. Angoa da-ta... Arroaterdi astun ez da bera.
-         Ez; baña orren makar ta orren zar ta orren triskil dakutsun agure eskale orrek, lengo gau baten makillaka apurtu zituzan lau edo bost mutil gazte sendoak, ta ganera txis egin eutsen burutik beera.
-         Bateko ori bota dozu ba, gizona, ta biribilla bota be!
-         Benekian guzurtzat artuko zeustala, baña ezta gezurra. Gertaera ori ikusi ebenak eztira urrin bizi; orraitiño euren testigantza edo lekukotasun barik be siñistuko dozu, azaldu daitzudanian zelan izan zan.
-         Ia ba, asi zaitez esaten, ta ikusiko dogu siñisbiderik daukan ala ez.


-         Ara ba. Len aitatu dodan gabean ei-egozan Urkiola´ko ostatuko suetean lau bosten bat mutil gazte arrokeria erioela, batak au ta besteak ori, iñun direan ausardikeriak edo balentikeriak esaten. Sendoak eurak eta ganera barrua ondo berotuta Naparroa´ko edari baltzaz, aupadaka ebiltzan, inguruetan ez egoala eurai aurre emoteko gizonik, eta iñok urten gura baeban urteteko, ta eurai atzera eragingo eutsenik ondiñokoan etzala jayo ta... orretara arroen praketan be artu ezinda.

Arrokeri gusti onek ezeri bagakoak zirean, bada euren entzulak iru edo lau emakuma, ostatuko morroi bat, irurogei urte ingurukoa, ta baketsua bera, ta Aramayo agure zimela zirean. Onek, alango baten esan eutsan morroyari:

-         Manu, gurok bioen artean lepoak berotu dayoeguzan onei?
-         Burutik ein yak ala? Gu zer gazak ba orrentzat? Bai, mutillak yauzak eurak orretarako!
-         Ba ik gura ezpok neuk eingo joat.
-         Eiñeik gura badok; baia orrezkero agur eingotzak sekuleko Aramayo aldeari.

Alde egin eban sukaldetik Aramayo orrek eta atari-aldeko eskepean ixil-ixilik aulki luze bi zearretara ipiñi, aupada santzoa jaurti, makilleagaz arrast egin lurrean eta aotsa (boza) aldatuta esan eban deadarka:

-         Urten ona barriketan or dagozan ollo-kumak!

Au entzun ordukoxe, jagi mutillak egozan lekuetatik eta amurrututa tximistak legez urten eben atarira. Eskuko atzak be etzirean ikusten an ta jo eben bernazakiakaz aulkietan eta lurrera jausi zirean bata bestearen ganera, ayeneka ta erdi arnas barik, miñen miñaz. Inoz bernazakian olango blaustadarik artu dabenak badaki min ori zein zorrotza ta zein eroan-eziña izaten dan.

Bitartean agure gaiztoak ezeban galdu astirik; erabili eban azkar makillea, erruki barik joten zituzala buruan nai edozein lekutan. Eskaratzetik argiakaz etorri zirianeko, eyotu zituan naikoa ta alboko gela batera sartu zan.

Erdi errenka eta buruak zaurituta ebilzan mutillak eta gustiakana agertu zan Aramayo be, sekulan plater bat apurtu ez-paleu legez. Manu morroyak esan eutsan belarrira:

-         Ik ein dok demoniñokeria! Yakingo baluek yakin... ire gixaxue!

Baña nori buruak emongo eutson Aramayo lango agure zar koitau itxuradun bat izan zitekeala alango barrabaskeriaren egillea? Zerbait artetu ziranean makillatuak, gustiz asarre ibilli zirean etxe-inguruko ta etxe-barruko bazterrak aratuten, ia aurkituten zituezan arerioak, bertan zatituteko gogoaz, baña... iñor bere ez. Zelan, eurakaz batera baebillen arerioa bentasun (seriotasun) andienagaz ziñotsela: “Giiizonak, mundu onetan asko ikesteko asko bizi, bestelan nok esango euskuan guri orretaiko gaiztakeria egitia burura etorri leikiola iñori?”

Bein suetean batu zireanean, buruetako odol-uneak osatuteko gauzarik onena zer izan zeitekean eztabaidan asi zirean atso agura mutillak. Aramayok ziñotsen:

-         Jentiek... Nik olango gauzetan zuek baño jakituri geyao dauket, zuek baño geyao ikusi dotelako, ta neuk diñotzuet eztauela gizon elduen txixa baño gauza oberik orretarako, ta txix ori bero-berotik izan ezkero askoz obeto.

 


Atsoak be sendotu eben eretxi au, txixa langorik ezegoala atarako-ta. Urten eben emakumok eta bakarrik geratu zirenean agure-mutillak, Aramayok esan eban:



-         Mutillak... zelan arrayo ibiliko gaituk katillu batera txixa ataraten? Neuk botakotzuet kontuz-kontuz bakotxari txix apur bat eta olan otzitu barik artukozue erremediue.
-         Errekontxo, txarrikeri ori be bai? Erantzun eutsan mutil batek.
- Zer txarrikeri? Zer jaukek ba? Kuraziño gauzetan txarrikeririk etxok, edo obeto esateko, txarrikeriak izaten dozak gustiak, baina etxok inok aintzat artzen.
-         Tire ba, tire ba...

Jezar leku batera igo eban Aramayok eta... egitekoa egin eban. Andik lastertxu alde egin eben mutillak eta ziñoan agureak suetean:

Arrotxo ibili zarie, baia zeuenak badaruezazuez, gaztiek eta senduek izan arren. Zaarrak giñiala-ta, orrenbeste aupada entzun bear geiñduan ala? Zaarrai itxi bake-bakien... zaarrak asko jakiek-eta


Hala bazan ala ez bazan...



  



Argazkiak: www.todopueblos.com







apirila 25, 2012

JULIO GALARTA: URTEBETEA HIL ZELA


Urtebetea eman du Julio Galarta pintorea hil zenetik. Gaur, asteazkena, berriro dakart zutabe hauetara arrasatear margolaririk bikainenaren oroitzapena, Julioren urtebetetze berri bat ospatu nahi banu bezala. Gauza asko gertatu dira iazko apirilaren 25etik, besteak beste iazko ekainean arrasatear gizarteak artistari eskaini zion erakusketa.


  
Galartaren legatua gure artean dago eta puntu ugari oraindik lotzeke dauden arren, esan dezaket Julioren lagunak bat egiten ari direla haren izana, izena eta obra babes lezakeen elkartea sortzeko. Uste dut urrats sendoa litzatekeela halako plataforma juridikoari itxura ematea, arrasatear margolariaren ingurua inoiz behar bezala ikertuko bada.

Elkarte pribatu bat, Galartaren miresle guztiei irekia, abiapuntu ezin hobea gerta liteke gure margolariaren obrari buruz oraindik ez dakigunaz jakiten saiatzeko. Lan handia izango luke horrek, baina ezinbestekoa,Julioren  hamarkada luzetako ondorio artistikoa behar bezala estimatzeko. 


 
Bizitzak ez du etenik izan eta Julio Galarta gabe ere munduak aurrera egin du. Baina inoiz damu ez gaitezen eta datozen belaunaldiek utzikeria lepora ez diezaguten, gogoz aritu beharko dugu gure adiskidearen nahia betetzen. Izan ere, Galartak nahi zuen, eta bere oinordekoek ongi interpretatu dute haren desioa, bere legatu artistikoa arrasatear herriaren ondare kulturala aberasteko uztea. Horri heldu beharrean beste norabait begira jartzen bagara, ezingo digute esan kultura maite duguna.

apirila 18, 2012

SANTA AGEDA: ALDIZKARI FRANKISTA BATEAN





“Semanario Grafico” aldizkariak, 1936-37 zenbakian, “El paso de los rojos por el manicomio de Santa Águeda” tituluko erreportaia publikatu zuen, Juan de Hernani (1) batek sinatua. Tituluak garbi adierazten du nondik zihoan idazki luzea.  Sarrera bera ere nahikoa adierazgarria da. Gaixoen aitormen eta iruzkinak jasotzeko José Gogostieta San Juan de Dioseko fraidearen laguntzaz baliatu zela dio kazetariak.

Cuando el día 30 de marzo se inició el avance es cuando empezaron para nosotros unos días de verdadero peligro –me dice el Hermano Gorostieta- Los milicianos estaban más excitados que los locos. Y los locos lo estaban mucho. Había que contenerlos para que no sacaran banderas blancas ni dieran ¡vivas! a Franco. Ya antes estuvimos sin pan quince días. Teníamos garbanzos, lentejas y un poco de leche que nos proporcionaban por estos caseríos. Bien poca cosa para las mil quinientas personas que eramos en el establecimiento entre enfermos y personal de servicio”

Erreportaiaren arabera, eta kazetariaren jokaera nahastailearen ondorioz, irakurtzen da: “Como el abastecimiento se hacía más difícil cada día, el director del Manicomio, que residía en Bilbao, se dirigió a Leizaola”


Ziur, Juan de Hernanik ez zuen irakurriko, 1937ko martxoaren 27an ABC egunkariak argitaratutakoa:

“Como consecuencia de la guerra, el Manicomio de Santa Agueda quedó en terreno neutro y no era aprovisionado por los facciosos, que no demostraron la menor actividad por atender a los más de 1.600 enfermos allí recluídos. Enterado de esto el Gobierno Vasco dispuso una operación, que aunque nos costó algunas bajas, nos permitió conquistar el terreno en que está emplazado el manicomio, en las proximidades de Mondragón,  y desde entonces los enfermos son atendidos debidamente por las autoridades vascas”

Baina 1936tik historia faxistak hasi ziren idazten eta urte luzez norabide bakarreko diskurtsoarekin konformatu behar izan ginen. “Semanario Gráfico” zenbaki haren zutabeetan segitzen dugu irakurtzen:

“El día 30 ya no llegó el convoy de Bilbao porque la carretera estaba batida por las baterías nacionales. El delegado de Aguirre, que era un empleado de la misma casa se creía copado. Empezaron a evacuar a toda prisa los heridos hacia Elorrio. Cuando se tomó el Murumendi cayeron en la huerta algunos obuses. Los enfermos gritaban y corrían por los patios, sacando los pañuelos. Se asomó por la tapia un jefe de los milicianos y dijo que si los enfermos no se callaban inmediatamente, emplazaba allí una ametralladora y los fusilaba.

-¿Hubieran sido capaces? –galdetzen du kazetariak- 

- Ya lo creo Tuvimos que coger como pudimos a los más exaltados y meterlos en la cama, para que no nos pusieran en un compromiso. Hubo necesidad de dar a los milicianos toda clase de explicaciones. Por fín se fueron y llegaron las tropas.

- ¡Entonces sí que se desbordaría la alegría!

- Naturalmente. Oyeron el primer coche blindado y los cohetes que le saludaban. Salieron todos a los patios. Un pobre cojo navarro, débil mental, tiró al aire el bastón y lanzó un pareado: ¡Viva Franco, que nos trae el pan blanco!”

Erreportaiak, bestalde, gaixoen arteko harremanen erreferentzia ere ematen du, nahiz eta funtsean errepublikaren defendatzaileak  iraintzea zuen helburu nagusia. Eta horien aktiboan jartzen zituen kazetariak honako hitz hauek: “El 3 de diciembre estaremos en Mondragón y el día de Santo Tomás en San Sebastián. En Nochebuena cenaremos orejas de requeté” Gorostieta fraidearen uztan, berriz, honako aitorpena ipini zuen: “Tenían a veces explicaciones maravillosas. Un día nos dijo uno que si no habían tomado Villarreal era porque el coronel que hizo los planos para el ataque se había olvidado de poner el río...”

Juan de Hernani kazetariak bere idazkiari amaiera emateko, esaera honekin egin zuen:

“Pues si eso es verdad, no se puede explicar tanta estupidez de los milicianos y de los “gudaris” si no es por su larga convivencia con los locos



(1) Jose Rodriguez Ramos, Correo Españoleko erredaktorea.

martxoa 28, 2012

ZELESTINO ARZAMENDI, ARRASATEKO MIKELETEA


Ezaguna den moduan, euskal Diputazioek euren talde bereziak sortu zituzten XVIII-aren hondarretan, lurraldeetako ordena eta administrazio publikoari behar bezalako erantzuna emateko Horrela, Araban miñoiak, Bizkaian foru zaintza eta Gipuzkoan mikeleteak ziren talde armatu ofizialak. Karlistadetan –batez ere bigarrenean- armada liberalaren aldeko indar laguntzaileak bihurtu ziren.

Zelestino Arzamendi
Apur bat esan genezake  mikelete eta miñoi izenen gain, izan ere frantziar okupazioaren ondorio zuzena dira, arrotzak, beraz (michel eta mignon hitzetatik, alegia) Baina ez da hori gaurko idazki honen arrazoia eta utz dezagun hurrengo baterako.

Bere sorreratik izan zituzten ohiko betebeharrez aparte, Gipuzkoan mikeleteek1856tik aurrera probintziako ariel edo arbitrioen zaintza eta administrazioa eraman zuten lurraldeko hainbat bidesari-etxetan, eta haiei zegokien kobrantzaren ardura, ordura arte enkante publikoan egin zena. Arrasateko seme bat lan horietan ibili zen XX. mendearen lehen herenean. Zelestino Arzamendi Aranzabal izan zen betebehar horietan ihardun zuen mundrautarra.

San Kristobal baserrian jaio zen Zelestino 1894ko martxoaren 8an. Herriko gazte gehienok bezala, sarrailgintzan aritu zen gazte-gaztea zenetik, Ugarte y Cia. lantegian, geroago Unión Cerrajerara igarotzeko. Baina sarrailari on bat izan beharrean, zeru berrien bila atera zen fabrikatik eta mikelete apuntatu zen mendearen bigarren hamarkadan. Zaintza talde horretan zenbait lan desberdin burutu ostean, Diputazioak Gatzagako lantokiaren ardura eman zion 1924 inguruan eta Antonia Atxa Zubia bere emazte arrasatearrarekin hara aldatu zen bizitzera.  Gipuzkoa eta Arabaren arteko merkantzia-trafikoaren ardura hartu zuen Zelestinok bere gain.

Sei urtez aritu zen Gatzagan, bai errepidez zein trenez igarotzen zen merkatal-jarioaren gaineko zergak bertatik bertara eskuratuz, horrek suposatzen zuen administral-tramite guztiekin. Hori gutxi bailitzan, muga horretatik izan ohi den estraperloa borrokatu behar izan zuen, azken finean talde armatua baitzen mikeletena.  Zelestinok asto baten gainean egiten zituen ibilaldiak, iruzurgileen bila. Eta zeregin horretan 1930ra arte aritu zen, Diputazioak –arrasatearraren lan onaz ohartua- Donostiara aldatu zuen arte.

Mikeleteak formatuta, Miramar Jauregian
Donostiako lantokia Diputazioaren Jauregian bertan izan zuen Zelestinok. Eta zeregin berrietan ere jarrera zintzo eta publikoarentzat zabala erakutsi zuen beti. Hiriburuko Antiguo auzoan bizi zen, eta diotenez “Antiguoko San Ignazio” deitzen zuten,  gau eta egun erakutsitako elizkoitasun  eta besteenganako eskuzabaltasunarengatik. Itxura denez, San Ignazioren antza zuen, fisikoan eta bizitza jarreran.

Ez dugu inoiz jakingo San Ignazioren itxura ote zuen, baina bai, bederen, bere anaia Segundorena, Arrasaten bizi zena. Gertatu zen, Segundo aurreneko aldiz Donostiara joan zenean bere anaia bisitatzera, Antiguo auzora iritsi eta etxea zein zen ezin asmatuz, atartez atarte zebilela anaiarena bilatu nahian. Halako batean, bere produktuak espaloian salgai zeuzkan zapatari batek Segundoren ahaleginaz ohartuta, oihu egin zion: “Matía, 32- Lehenengo pisua!” Ez zuen, jakina, inondik ezagutzen, eta ez zion Segundok zapatariari ezertxo ere galdetu behar,  noraezean zebilen gizona Zelestinoren senitartea zela langile hark antzemateko.

Hauxe izan da Zelestino Arzamendiren gaineko oroitzapen txiki bat. Arrasateko San Kristobal baserritik Donostiako Diputazioaren jauregira aldatu zen herritar peto eta xumearena.
 



Argazkiak: Pilar Arzamendi eta Gipuzkoa 1915 liburutik
 

martxoa 21, 2012

SALESANDARRAK





Liburuaren aurrealdea
Oso liburu polita iritsi zait eskuetara duela gutxi. Liburu formatuko testu argitaragabea da, tirada murritzekoa, baina sekulako aberastasuna gordetzen duena. “Salesandarrak” du titulua eta Aramaioko “Salesan” baserriko sendiari dago eskainia. Nork eta, sagako kide langile burutsua den Antonio Unzueta fraide karmeldarrak, alegia. Zorionak eta eskerrik asko, Antonio! Zuk bakarrik dakizu zenbat ordu –goxo, seguru baietz!- eman dizkizun liburuaren prestaketak. Merezi izan duela garbi dago. Behintzat, irakurri dudanak gure herriko historia txikiaren bidexketatik gora egitea lagundu dit, eta gainera modu atseginean.

Julian Unzueta, Salesango oraingo ugazaba
Baserriaren historiak XIV. mendera arte eramaten gaitu, eta hori ez da normalean edozeinek esan dezakeena. Are gutxiago, etxeak ez badu bere kideen artean historiaz interesatua izan den inor. Aramaion, zorionez, badira euren iraganari dokumentuen bitartez eutsi dioten baserriak eta horietakoa da Salesan.

XVI. mendeko Domingo Vergara Salezan  eta eguneko Julian Unzueta Etxebarriaren artean “Salesan” baserriko ugazabak gogor aritu izan dira aziendari eusten ez ezik zabaltzen eta sendotzen ere. Ez dakit horregatik izan ote den Antoniok idazkirako hautatutako titulua, ezen “salesandarrak” dira istorioaren protagonista zuzen eta nagusiak. Azpimarratu behar da, Aramaioko historian neurriz nabarmentzen diren kide ugari eman dituela Salesan baserriak eta horiexena da egunera arteko mugarri historikoen meritua.

Aramaioko biztanleek badute liburu honekin non bilatu, mendetan gora joanda erruz ageri diren zehazkizun interesgarriak. Zutabe honi dagokion neurrian, ahaleginak egingo ditut azpimarragarrienak  aletzen eta ezagutarazten.

martxoa 14, 2012

MIGEL MADINABEITIA AZALERATUZ

Migel Madinabeitia, 1860 inguruan
Argitaratu berri dut artikulu bat Euskonewsen, arrasatear historiarekin lotua. Nahikoa historia baita XIX mendeko arrasatear pertsonaia baten izena azalaraztea, mende luze batez ahanzturak ezkutatua egon ondoren. Bila ibili natzaio aspalditik, erreferentzia ugari bainituen bere obrari buruz eta azkenik zorte kolpe batek berarengana eraman nau.

Migel Madinabeitia Aristegi arrasatearrari buruz ari naiz, 1828an munduratua herriko merkatari sendi batean. Madinabeitia gizon ezaguna izan zen garaiko euskal zirkuluetan. Esan genezake “vascófilo” izan genuela, eta bere burua liberaltzat zeukan. XIX mendeak profil bertsuko intelektualak eskaini zituen, oroitu behar baita Sabino Aranaren ideiak ez zirela mende amaierara arte loratuko.

Madinabeitia Arrasateko udal idazkaria izan zen eta kargu horren aukeraz baliaturik herriko artxiboa arakatu ahal izan zuen urte luzez. Inoiz bere burua “Ratón de Biblioteca de Mondragón” bezala definitu zuen –eta baita idazlanen bat edo beste izen horrekin izenpetu ere-  eguneroko betebeharretatik kanpoko ordu libreak paper zaharren artean ematen baitzituen.

Madinabeitia har genezake Garibay eta XIX. mendea bitarteko arrasatear kronistatzat. Hark eman zituen ezagutzera Garibayren beraren esku izkribu batzuk, udal artxiboan gordetzen zirenak eta horrezaz gain, XVI eta XIX.en arteko zenbait mugarri historikoren berri eman zuen orduko agerkarietan, batez ere “Euskal Erria” kultura aldizkarian eta “El Noticiero Bilbaíno” informazio orokorreko egunkarian.

Madinabeitiaren berri izan zuten, zalantzarik gabe, haren ostean etorri ziren zenbait arrasatear historia zalek. Joxe Letona, Jose Mari Uranga, Juan Leibar eta Justo Jauregi-Arraburuk aipatu egiten dute Madinabeitiaren lana, gehien bat, hark “Euskal Erria”n argitaratutako artikulu mamitsuak. Madinabeitiak prestatutako “Apuntes históricos de la villa de Mondragón” deritzan esku izkribu interesgarria ere ezaguna zitzaien.
Madinabeitia, XIXko amaieran
  

Hala ere, horren aldetik duda bat daukat, zuzeneko ezagutza izango ote zuten ala harekin eta beste zenbait datu historikorekin Jose Luis Iñarra erretoreak idazmakinaz burutu zuen dokumentuaren bitartez. Tamalez, Iñarraren dokumentu hori izan zela badakidan arren –Jauregi Arraburuk espresuki aipatzen du- gaur non dagoen  ez ezaguna zait.

Berriki, zorionez, Migel Madinabeitiaren ekarpen zabala agerian geratu da. Eta udal idazkari ohiaren hainbat lan irakurri ahal izan dut originaletik. Batzuk ezagunak zitzaizkidan –konkretuki “Euskal Erria”koak- baina gainontzekoen artean bada materiala arrasatear historia txikia xehetasun interesgarriz aberasten duena. Ezinbesteko beste irakurketa lasaixeagoaren ostean, Madinabeitiaren lan batzuk zutabe honetara ekartzea daukat asmoa, berriz ere ezkuturen batera galdu aurretik. Eta, noski, gurea den iragana ezagutu dezagun.




INFORMAZIO GEHIAGo:
 
 
Argazkiak: Pako Madinabeitia Apaolaza

martxoa 07, 2012

IÑIGO ARREGI. MATERIAKO POETA


Iñigo Arregiren urtea al da? Badakit  espazio hutsari egindako itunak ez didala ihardespenik ekarriko, baina artista arrasatearrak erakusketa berri bat inauguratu duen eguneko arratsalde honetan, nagoen mediterranear irlako haize leun xuxurlariak mundu klasikoaren oroitzapena ekarri dit. Ezen, latinar pentsalarien  arabera, jainkoek modu bereziz bedeinkatzen zuten alperreko zirkinik gabe artearen garapenean zentzuz eta trebeziaz ari zena. Horrela bazen,  eta eguneko koordenadetara ekarrita, jainkoen graziaz ukitua dago Arregi sortzaile arrasatearra.

Iñigo Arregiren jarrera artistikoak besteenganako hurbilpen atsegina eragitea du helburu. Bere obraren tamaina hain sakona dugu, non arteari buruzko ezagutza ez ezik natura bera ere islatzen da dimentsio osoan
Arregiren ekarpenean. Naturaren perfekzio isolatua, hain zuzen. Koxkaz beterikoa. Behin eta berriz garaitu behar direnak, horrexek animatzen baitu artista hobetze mugagabera.

Iñigoren obrak galderak sortarazten dizkigu –bestela ez zen artista izango- haren aurrean dagoenak askatasun osoz erantzun ditzakeenak, naturarekin kontaktuan gaudenean burura datozkigun pentsamendu berdintsuekin.  Hamaika galdera eta beste horrenbeste ihardespen. Artistaren meritua horretantxe datza, gugan bizitza-askatasunerako bideak -galde/erantzunak- ahalbidetzean,hain zuzen, sortzailearekiko komunioan jartzen garen bakoitzean.

Asebetetze animikoaren bilakuntza jarraikian, gizon-emakumeok konpromezuz behartzen ditugu geure buruak eta horiei eusteak nolabaiteko sakrifiziorako borondatea eskatzen digu. Zentzu horretan, arteak gizakion espiriltualtasunaren ezinbesteko osagaia eskaintzen du, ezeren truke. Eta artistak -Arregiren modukoak-  aliatu bilakatzen zaizkigu, gure asebetetze propioaren xedean.

Iñigo Arregik eskua luzatzen digu artearen bitartez. Idazkiaren puntu honetara heldu naizenean, Arregiren urtea ote deneko galderari legokiokeenak berdin dit. Nahiago dut egutegiari begira egon barik  artistaren ekarpena denbora-mugagabea dela oroitzea. Horrela biziagoa sentitzen dut artearen muina. Eta Arregik, aldi berean, jainkoen babespean poesia egiten segi dezake, bere artearen askatasunetik. 



Iñigo Arregiren erakusketa berria: Durangoko Arte eta Historia Museoan.  2012ko Martxoaren 25era arte.