Aurreko batean idatzi nuen Miguel Madinabeitiak Arrasateko Miraflores baserrian 1890eko lehen
hiru hilean jazotako heriotzei buruz emandako albisteaz. Bederatzi hilabete
geroago, protagonistak aldatu arren, jakina, Arrasaten gertatutako beste bi
heriotzaz aritu zen agerkari berdinean. Aurrekoan ere, Madinabeitiak bere
kronikak azaltzeko bitxitasuna aipatu nuen. Oso izaera handiko idazlea zen
arrasatearra, eta ez da samur antzematen luma hartzeko orduan zer asmok
bultzatzen zuen, kronikarako hartutako gaiak
edo gaiaren inguruan berak harilkatutakoak. Oraingoan ere Bilboko “El Noticiero Bilbaíno” egunkarira jotzen
dut, 1890eko abenduaren 4an honela irakur baitzitekeen Madinabeitiaren kronika:
“A pesar del excelente
estado sanitario que aquí viene reinando los últimos meses, pues en el de
octubre solo se registró una defunción y ella en el claustro materno, y en
noviembre ha habido cuatro, movimiento que me parece exiguo para una población
de tres mil almas, como entre los que han dejado de existir fueron seres de mi
particular aprecio, voy a dedicar dos renglones a su memoria.
El uno es el
amigo Aldape, secretario que ha sido del juzgado municipal de esta villa, cuya
muerte, sensible para mí e irreparable para su familia, ha venido a apretar,
aunque transitoriamente, el tornillo de mi vida oficial, de antes harto
apretada”
Azken paragrafoko
baieztapenari erreparatuz, ez nago oso ziur nongo aldetik sentitzen zuen
Madinabeitiak Aldape epaitegi-idazkariaren heriotza. Haren desagerpenarekin lan
gehiago erori zitzaion udal idazkariari eta, ohiko bere nortasun berezia ezin
ezkutatuz, egunkariko korrespontsal lanetan derrigor azaldu behar izan zuen
bere egoera, agian hurrengo lerroetan agertuko zaigun herriko alkateari argi
eta garbi esateko lanez gainezka zegoela.
“La otra es doña
Francisca Ibaseta, una señora que gozaba de generales simpatías en el pueblo
por las relevantes prendas de carácter que concurrían en su persona. Ha muerto
en el edificio donde antes fueron las casas principales de Salinas, Esteibar y
Cénica, propia del señor Adán de Yarza, descendiente de las mismas por línea
materna; cuyas casas fueron incendiadas y destruidas por la Machinada de 1718,
y reemplazadas por la actual que se reedificó en el mismo sitio por los años de
1744 y siguientes. Tanto exterior como interiormente conserva esta casa toda la
fisonomía de una morada aristocrática, y no sé si hoy pero hace pocos años se
veía en su salón un crucifijo de marfil perteneciente al mayorazgo, al que se
le atribuía antigüedad y mérito artístico.
Acepten el Sr. D. José
Joaquín Barrena y Sagasta, esposo de la finada, y los hijos de éste D. Ramón,
alcalde actual, y doña Matilde el sincero pésame que les envío con tan triste motivo,
deseándoles la conformidad cristiana para sobrellevar la pérdida que acaban de
experimentar y cuya pena no se mitiga sino con el transcurso del tiempo”
Ikusten dugunez,
luzeagoa da zenduaren etxeko deskribapen eta xehetasunei eskainitako tartea,
hildakoari berari dagokiona baino. Horixe genuen Madinabeitia. Diodan, Frantziska
Ibazeta markinarra zela, eta Jose Joakin Barrenarekin ezkondu zen 1869an. Jose
Joakin Arrasateko udal zinegotzia izan genuen XIXaren azken herenean. Ofizioz
lege-prokuradorea zen baina horrezaz gain industrial moduan agertzen zaigu.
Birritan ezkondu zen; aurrena, Enkarnazion Ieregi arrasatearrarekin eta
bikoteak Ramon semea izan zuen, kronikan aipatzen dena, Arrasateko alkate
izatera helduko zena. Ramon lege gizona izan zen eta Espainiako zenbait hiritan
ihardun zuen epaile moduan. Frantziska Ibazeta bigarren emaztea izan zuen Jose
Joakinek.
Argazkiak: JMVM
Argazkiak: JMVM

iruzkinik ez:
Argitaratu iruzkina